|
|
 Τα παλαιότερα ίχνη ανθρώπινης
ζωής ανήκουν στην νεολιθική εποχή. Μάλιστα στη Λίμνη Κεριού, στο Γέρακα, στο Βασιλικό, στις Αλυκές και κόλπο του Λαγανά, έχουν βρεθεί απολιθώματα και αντικείμενα τέχνης. Τον 18ο αιώνα μάλιστα, στην περιοχή του Φρουρίου βρέθηκε το σύμπλεγμα του Απόλλωνα και της Αφροδίτης, το οποίο μεταφέρθηκε στην Βενετία. Στις αρχές του 10ου αιώνα, σε ανασκαφές που έγιναν στην περιοχή του Γαϊτανίου βρέθηκαν αρχαία αγγεία, νομίσματα, λυχνάρια και νομίσματα. Σε ανασκαφές που έγιναν στα μέσα του ίδιου αιώνα, βρέθηκαν μικροί ναοί, αγάλματα και τάφοι. Τα περισσότερα ευρήματα εκλάπησαν από τους διάφορους κατακτητές και άλλα χάθηκαν μετά τον καταστρεπτικό σεισμό του 1953.
Σύμφωνα με την παράδοση και τον Ηρόδοτο, το νησί οφείλει το όνομά του στον πρώτο οικιστή του, τον Ζάκυνθο, γιο του Βασιλιά της Τροίας Δάρδανου, ο οποίος έφτασε στο νησί στα 1500πχ.
Ο Όμηρος αναφέρει πρώτος την Ζάκυνθο, και την αποτελεί « υληέσσα». Ο Στράβωνος «εύγονο» και ο Πλίνιος «εύφορο». Στα αρχαία χρόνια η Ζάκυνθος αποτέλεσε μαζί με την Κεφαλονιά το Βασίλειο «Ταφίες» ή «Τηλεβόες Νήσοι» όπου βασιλεύει ο Πτερέλαος. Τον Πτερέλαο θα διαδεχτούν ο Αμφιτρύωνας, εγγονός του Περσέα- Βασιλιάς των Μυκηνών, ο Κέφαλος, ο Αρκήσιος, ο Λεόρτης, και ως τελευταίος διάδοχος ο θρυλικός Οδυσσέας, Βασιλιάς της Ιθάκης.
Η Ζάκυνθος είναι γνωστή από την Ιστορία του Ομήρου και του Τρωικού πολέμου ως τμήμα του Βασιλείου του Οδυσσέα (Ζάκυνθος, Λευκάδα, Κεφαλονιά, Ιθάκη, Ακαρνανία) από το οποίο εξεγέρθηκε και αποσπάστηκε ως αυτόνομο κράτος πια, στο τέλος του πολέμου.
Μετά την απόσπασή της από το Βασίλειο του Οδυσσέα, η Ζάκυνθος παρέμεινε ανεξάρτητη μέχρι το 155 πΧ, οπότε και αναγκάστηκε να δεχτεί την κυριαρχία των Αθηνών, και στην συνέχεια της Σπάρτης και των Μακεδόνων. Στην διάρκεια της Βυζαντινής εποχής γνώρισε συχνά πειρατικές και νορμανδικές επιδρομές και τελικά το 191πΧ υποτάχθηκε στους Ρωμαίους και αργότερα υπήχθη από την Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Ο Χριστιανισμός διαδόθηκε στο νησί το 34μΧ από την Μαρία την Μαγδαληνή που αποβιβάστηκε στο νησί καθώς πήγαινε στην Ρώμη. Κάποια άλλη παράδοση βέβαια μιλάει για την Αγία Βεατρίκη, αλλά δυστυχώς δεν υπάρχουν περαιτέρω στοιχεία που να την επιβεβαιώνουν.
Στα τέλη του 12ου αιώνα (1185) καταλήφθηκε από τους Νορμανδούς και από τα μέσα του 15ου αιώνα στους Βενετούς. Η Ενετική κατοχή είχε και την μεγαλύτερη επιρροή στην πολιτισμική κληρονομιά της Ζακύνθου, καθώς ενθάρρυνε τα γράμματα, την γεωργία και το εμπόριο. Οι επιδράσεις της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού είναι πολύ μεγάλες-δυνατές, και σύντομα καθιστούν την Ζάκυνθο το πιο πλούσιο πολιτισμικά και οικονομικά νησί του Ιονίου. Όταν οι Ενετοί παρέλαβαν το νησί, το βρήκαν ερημωμένο από τις λεηλασίες και τις καταστροφές που προκάλεσαν οι Τούρκοι το 1480. Αμέσως όμως το νησί αναζωογονήθηκε καθώς με την παραμονή τους, οι Ενετοί δημιούργησαν σημαντικά έργα υποδομής, έκτισαν το Κάστρο και ανέπτυξαν την πόλη ως τον «αγιαλό», όπου εκεί και με την πάροδο των χρόνων δημιουργήθηκε ένα μεγάλο και δημοφιλές εμπορικό λιμάνι. Σε αυτά τα χρόνια η Ζάκυνθος γνώρισε περίοδο ειρήνης και μεγάλη οικονομική ανάπτυξη.
|
